Dwutlenek węgla jest bezbarwnym gazem, który bardzo łatwo rozpuszcza się w wodzie. Pozornie może się wydawać, ze jest on zbędny w akwarium, a wręcz szkodliwy, jednak tak nie jest.

Bez tlenu nie mogłoby istniej życie na Ziemi. Jest on zatem potrzebny także w naszym akwarium.

Azot należy do najpopularniejszych pierwiastków występujących w przyrodzie. Przede wszystkim wchodzi w skład białek, które są przecież podstawowym budulcem wszystkich organizmów żywych. Wchodzi również w skład wielu związków nieorganiznych i – oczywiście – występuje również w postaci cząsteczkowej. Związki azotu są niezbędne dla życia, jednak zbyt duża ich ilość w akwarium jest niepożądana. Może być przyczyną zarówno nadmiernego rozwoju glonów, jak i śnięcia ryb.

W wodzie rozpuszczone są liczne związki zwane solami. Zaliczamy tu przede wszystkim sole wapnia i magnezu. Tych jest najwięcej w wodach naturalnych i mają największy wpływ na organizmy żywe. Zawartość soli wapnia i magnezu przyjęto nazywać twardością wody. Twardość mierzymy w tzw. stopniach niemieckich.

Czytając o wymaganiach różnych gatunków ryb lub roślin zwykle natrafiamy na pojęcie „odczynu wody”, określanego skrótem pH. Wartość pH ma zasadniczy wpływ na ryby i rośliny w akwarium, dlatego powinniśmy wiedzieć, co to takiego.

Woda jest naturalnym środowiskiem życia ryb. Zatem od jej jakości zależy nie tylko to, czy będę one zdrowe, czy chore, ale również to, czy w ogóle będą wstanie żyć. Nie chodzi tu tylko o czystość, ale również o skład chemiczny wody.

Stare porzekadło „co nagle, to po diable” jak najbardziej sprawdza się przy zakładaniu akwarium. Owszem, dzięki dostępności wszelkiego rodzaju uzdatniaczy do wody i innych preparatów, możemy założyć nasze akwarium w ciągu jednego dnia, ale zwykle skutkuje to wieloma problemami, które mogą zniechęcić początkującego akwarystę. Lepiej zatem się nie śpieszyć i prace przy zakładaniu akwarium podzielić na kilka, rozłożonych w czasie, etapów.

Biorąc jako kryterium wystrój zbiornika oraz rodzaj i liczbę gatunków go zamieszkujących, możemy wyróznić kilka rodzai akwariów. Nie jest to bardzo sztywny podział i zwykle każdy  zbiornik można zaliczyć jednocześnie do kilku typów. Na przykład można założyć akwarium, które będzie jednocześnie tropikalne, słodkowodne i biotopowe.