Warzywa stanową główny składnik menu świnek morskich i królików, ale są również cennym uzupełnieniem pożywienia dla wielu gryzoni, takich jak chomiki lub myszoskoczki. Również fretki chętnie jedzą niektóre warzywa, choć ich podstawowym pokarmem jest mięso.

Naszym zwierzakom możemy podawać wiele warzyw, które sami zjadamy. Oczywiście to, jakie warzywa podajemy zależy od gatunku. Te, które chętnie zjedzą świnki morskie, niekoniecznie będą smakowały fretkom.
Warzyw dla gryzoni i królików nie musimy drobno kroić. Natura wyposażyła te zwierzęta w ostre siekacze, którymi są wstanie pogryźć nawet najtwardszy pokarm. Świnkom morskim możemy wrzucić do klatki nawet całą dużą główkę kapusty pekińskiej. Lepiej jednak  podawać małe kawałki kilku różnych warzyw, niż jedno duże, dzięki temu codzienna dieta naszych zwierząt będzie bardziej urozmaicona.
Fretkom najlepiej kroić warzywa na małe kawałki i razem z owocami podawać w postaci sałatki.
Większość warzyw podajemy w postaci surowej, ponieważ takie są najbardziej wartościowe.

Warzywa zielone

Warzywa zielone są doskonałym pokarmem dla królików i większości gryzoni. Zawierają one przede wszystkim bardzo dużo błonnika, który reguluje procesy trawienne, co jest niezwykle ważne przy żywieniu świnek morskich i królików.  Warzywa te są również bogatym źródłem żelaza, wapnia, magnezu i potasu, witamin: A, E i D, C, B9 i kwasu foliowego. Rzecz jasna, zawartość poszczególnych składników odżywczych zależy od rodzaju warzywa.
Świnki morskie i króliki bardzo chętnie jedzą sałatę, jednak zdanie na temat tego, czy podawać im ją czy nie jest podzielone. Uważa się bowiem, że jako szybko rosnąca, sałata bardzo chłonie wszelkie zanieczyszczenia, np. środki owadobójcze, którymi była pryskana. Ponadto podając sałatę królikom miniaturowym należy zachować ostrożność, dając im niewielkie ilości, stopniowo przyzwyczajając je do tego pokarmu, by uniknąć problemów z trawieniem.
Godna polecenia jest natka pietruszki. Jest skarbnicą składników odżywczych. Zawiera magnez, żelazo, sód, potas, wapń, miedź, fosfor, fluor, chlor, b-karoten, oraz witaminy: B1, B2, B6 i C. Natkę pietruszki zjadają chętnie nawet fretki.
Bogate w składniki odżywcze są również rukola i szpinak. Ten ostatni zawiera jednak dużo szczawianów i dlatego powinien być podawany umiarkowanie.
Doskonałym pokarmem są brokuły. Zawierają duże ilości wapnia, potasu i żelaza i mają więcej witaminy C niż pomarańcza. Są jednym z najcenniejszych warzyw stosowanych w żywieniu małych ssaków, a przy tym chętnie zjadane przez większość z nich.

Warzywa bulwiaste

Warzywami bulwiastymi nazywamy te warzywa, których jadalne są korzenie. Spośród nich najczęściej podajemy naszym zwierzętom marchew. Zawiera węglowodany, białka, tłuszcze, potas, sód, wapń, fosfor, siarkę, magnez, żelazo i mikroelementy. Marchew jest przede wszystkim bogatym źródłem prowitaminy A, ale zawiera również witaminę E, B1, B2, B3, B6, kwas foliowy, witaminę C, a ponadto inozytol, kwas jabłkowy oraz pektyny.
Niedocenianym pożywieniem są buraki. A są one skarbnicą witamin i minerałów. Zawierają potas, wapń, żelazo, magnez, mangan, kobalt, witaminy A, C, B1 i kwas foliowy. Są zatem doskonałym dodatkiem pokarmowym dla wielu zwierząt, choć nie wszystkie jedzą je z jednakowym apetytem. Często lepiej smakują im buraki gotowane.
Wiele gryzoni zjada z apetytem gotowane ziemniaki. Zawierają one dużo witaminy C. Ponadto: witaminy A, B1, B2, B3, B6 i PP, potas, magnez, nieco wapnia, żelaza i fosforu. Zawierają również duże ilości skrobi.

Papryka, pomidory, ogórki i inne

Paprykę, pomidory, ogórki, dynie, choć zaliczamy do warzyw, są w rzeczywistości owocami. Powstają bowiem z zapylonych kwiatów, jak jabłka czy śliwki. Są cennym składnikiem diety niemal wszystkich gryzoni i fretek.
Spośród tych warzyw najbardziej cenna jest chyba papryka.  Jest bogatym źródłem karotenów i witaminy C (papryka czerwona) i witaminy E (papryka zielona).
Dynia bogata jest w  białko, witaminę A, witaminy z grupy B czyli B1, B2, PP i C, zawiera dużo wapnia, żelaza, magnezu i fosforu. Pamiętać należy także o pestkach bogatych w olej zawierających specyficzny fitosterol o nazwie cucurbitasterol, sole mineralne wzbogacone fosforanami, błonnik, jak również niewielkie ilości enzymów, żywic, cukrów oraz związków białkowych.
Ogórki zawierają sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoten, biotynę, witaminy: B1, B2, B6, B12, C; kwasy: nikotynowy, pantotenowy, foliowy, szczawiowy.
Z kolei pomidory są źródłem sodu, potasu, magnezu, wapnia, manganu, żelaza, kobaltu, miedzi, cynku, fosforu, fluoru, jodu, karotenu, witamin: K, B1, B2, B6, C, PP; kwasów: pantotenowego, foliowego, szczawiowego; biotyny.

Warzywa strączkowe

Warzywa strączkowe, czyli groch, fasolę, soczewicę soję lub bób jedzą przede wszystkim małe gryzonie, takie jak chomiki, szczury czy myszy.
Warzywa te dostarczają aminokwasów,  węglowodanów, witamin z grupy B, wapń, fosfor, żelazo, miedź, cynk i jod. Zawierają  również duże ilości błonnika.
Przed podaniem warzywa strączkowe można ugotować.

Tekst: Jacek P. Narożniak
Zdjęcie 1.: thebittenword , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 2.: William Warby , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 3.: Liz West , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 4.: thebittenword , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 5.: David Boyle , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 6.: Jeremy Keith , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 7.: Liz West , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 8.: anyjazz65 , FlickrCC (original foto ; license)
Zdjęcie 9.: titanium22 , FlickrCC (original foto ; license)